કેન્દ્ર સરકારના વિભાગોમાં 8.23 લાખ પદ ખાલી, RTIમાં થયો મોટો ખુલાસો
કેન્દ્ર સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો અને વિભાગોમાં મોટી સંખ્યામાં ખાલી જગ્યાઓ છે. એક RTIના જવાબમાં સામે આવેલા આંકડાઓ અનુસાર, 1 માર્ચ, 2024 સુધીમાં કેન્દ્ર સરકારમાં નાગરિક કર્મચારીઓ માટે મંજૂર કરાયેલી 39,23,212 જગ્યાઓમાંથી, ફક્ત 30,99,556 જગ્યાઓ ભરાયેલી હતી. આનો અર્થ એ થયો કે કુલ 8,23,656 જગ્યાઓ ખાલી હતી. આ સંખ્યા મંજૂર કરાયેલી જગ્યાઓના આશરે 21 ટકા છે. કેન્દ્રમાં આ ખાલી જગ્યાઓ અંગેની આ માહિતી નાણાં મંત્રાલયના પે રિસર્ચ યુનિટ તરફથી એક RTIના જવાબમાં પૂરી પાડવામાં આવી હતી.
આંકડાઓ અનુસાર, સંરક્ષણ મંત્રાલયના નાગરિક મથકોમાં સૌથી વધુ ખાલી જગ્યાઓ છે. અહીં 5,56,248 મંજૂર કરેલી જગ્યાઓ છે પરંતુ ફક્ત 3,14,005 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા. એ રીતે 2,42,343 જગ્યાઓ ખાલી છે, જે મંજૂર કરાયેલી જગ્યાઓના આશરે 43.25 ટકા છે. આ આંકડા સંરક્ષણ મંત્રાલયના નાગરિક કર્મચારીઓ સાથે જોડાયેલા છે. તેમાં સેના, નૌકાદળ અથવા વાયુસેનાના હોદ્દાઓનો સમાવેશ થતો નથી. રેલવેમાં પણ મોટી સંખ્યામાં ખાલી જગ્યાઓ છે. 1,479,701 મંજૂર જગ્યાઓ છે, જેમાંથી 1,239,574 જગ્યાઓ ભરેલી છે. પરિણામે રેલવેમાં 240,125 જગ્યાઓ ખાલી છે.
સંરક્ષણ મંત્રાલયના નાગરિક મથકો અને રેલવને મળીને સંયુક્ત રીતે 4.82 લાખથી વધુ જગ્યાઓ ખાલી છે. ત્યારબાદ ગૃહ મંત્રાલયનો નંબર આવે છે. અહેવાલ મુજબ, ગૃહ મંત્રાલયમાં 1,118,233 મંજૂર જગ્યાઓ સામે 1,007,348 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા અને 110,885 જગ્યાઓ ખાલી હતી. સંરક્ષણ મંત્રાલયના નાગરિક મથકો, રેલ્વે અને ગૃહ મંત્રાલયમાં કુલ ખાલી જગ્યાઓની સંખ્યા આશરે 5.93 લાખ છે, જે કુલ જગ્યાઓના લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ છે.
ટપાલ અને મહેસૂલ વિભાગોમાં હજારો જગ્યાઓ ખાલી છે
કેન્દ્ર સરકારના ટપાલ વિભાગમાં 253,124 મંજૂર જગ્યાઓ છે, જેમાંથી 61,546 ખાલી હતી. મહેસૂલ વિભાગમાં 179,374 મંજૂર જગ્યાઓમાંથી 109,712 જગ્યાઓ ભરાઈ ગઈ હતી. 69,662 જગ્યાઓ ખાલી હતી, જે વિભાગની કુલ મંજૂર જગ્યાઓના આશરે 39% છે. વધુમાં અણુ ઊર્જા વિભાગમાં 10,234 જગ્યાઓ, અવકાશ વિભાગમાં 4,126 જગ્યાઓ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયમાં 1,681 જગ્યાઓ ખાલી હતી. પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયમાં 1,957 જગ્યાઓ અને શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયમાં 2,618 જગ્યાઓ ખાલી હતી. શ્રમ મંત્રાલયની ખાલી જગ્યાઓ તેની મંજૂર જગ્યાઓના 40% થી વધુ છે.
મંત્રાલયોમાં આ ખાલી જગ્યાઓની અસર કેન્દ્ર સરકારના ટોચના વહીવટી સંસ્થાઓમાં પણ દેખાય છે. રાષ્ટ્રપતિ સચિવાલયમાં 803 મંજૂર જગ્યાઓ છે, પરંતુ ફક્ત 514 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા. 287 જગ્યાઓ ખાલી હતી, જે કુલ મંજૂર જગ્યાઓના 35.74 ટકા છે. પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલયમાં 441 મંજૂર જગ્યાઓ છે, પરંતુ ફક્ત 315 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા. આમ 126 જગ્યાઓ ખાલી હતી. આ કુલ મંજૂર જગ્યાઓના 28.57 ટકા છે. કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલયમાં 3478 મંજૂર જગ્યાઓમાંથી, 2211 ભરતી કરવામાં આવી હતી, જ્યારે 1267 ખાલી હતી.
કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગમાં 5420 મંજૂર જગ્યાઓ હતી, જેમાંથી 3565 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા. 1855 ખાલી જગ્યાઓ હતી. પશુપાલન અને ડેરી વિભાગમાં 1378 જગ્યાઓ ખાલી હતી. વધુમાં પર્યાવરણ અને શ્રમ સંબંધિત વિભાગોમાં ખાલી જગ્યાઓની સંખ્યા પણ વધુ છે. પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયમાં 1,957 જગ્યાઓ ખાલી હતી અને શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયમાં 2,618 જગ્યાઓ ખાલી હતી.