નિર્જળા કે ફલાહાર કેવી રીતે કરવો જન્માષ્ટમીનો ઉપવાસ, ભૂલથી ઉપવાસ તૂટી જાય તો શું કરવું

હિન્દુ ધર્મમાં, જન્માષ્ટમીનો તહેવાર ભક્તો માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આ વર્ષે જન્માષ્ટમી 16 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ છે. આ દિવસે લોકો ઉપવાસ રાખે છે અને કાન્હાના બાળ સ્વરૂપની પૂજા કરે છે. જન્માષ્ટમીના દિવસે ઉપવાસ રાખવો એ શ્રી કૃષ્ણ પ્રત્યેની ભક્તિ અને શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. જનમાષ્ટમીના દિવસે સવારથી રાત સુધી ઉપવાસ રાખવામાં આવે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે શું આ ઉપવાસ પાણી વિના રાખવો જોઈએ કે ફળો સાથે અને જો ભૂલથી ઉપવાસ તૂટી જાય તો શું કરવું જોઈએ. ચાલો જાણીએ.

તમે જન્માષ્ટમીનો ઉપવાસ પાણી વિના કે ફળો સાથે બંને રીતે રાખી શકો છો. ઉપવાસનો વાસ્તવિક હેતુ ભગવાન પ્રત્યે પ્રેમ, શ્રદ્ધા અને આત્મસંયમ રાખવાનો છે. તેથી, તમારી ક્ષમતા અને સ્વાસ્થ્ય અનુસાર કોઈપણ ઉપવાસ રાખો.

નિર્જળા ઉપવાસ મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે. આમાં, વ્યક્તિએ ખોરાક, પાણી, ફળો જેવી કોઈ પણ વસ્તુનું સેવન કરવાનું હોતું નથી. ભક્તો આખો દિવસ ભૂખ્યા રહે છે અને ભજન-કીર્તનમાં સમય વિતાવે છે, શ્રી કૃષ્ણના જન્મની કથા સાંભળે છે. આ માટે, ભગવાન કૃષ્ણના જન્મ પછી મધ્યરાત્રિ 12 વાગ્યે પૂજા અને ભોજન કર્યા પછી જ પાણી અને પ્રસાદથી ઉપવાસ તોડવામાં આવે છે. જો તમે નિર્જળા ઉપવાસ કરી રહ્યા છો, તો આ નિયમોનું પાલન કરો.

એ પણ ધ્યાનમાં રાખો કે ફક્ત શારીરિક રીતે સ્વસ્થ લોકોએ જ નિર્જળા ઉપવાસ રાખવો જોઈએ. ગંભીર બીમારીથી પીડાતા લોકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, સ્તનપાન કરાવતી માતાઓ અથવા વૃદ્ધોએ નિર્જળા ઉપવાસ ન રાખવો જોઈએ.

ઘણા લોકો જન્માષ્ટમીના ઉપવાસ દરમિયાન ફળનો આહાર પણ લે છે. આ ઉપવાસ એવા લોકો માટે યોગ્ય છે જેમને નિર્જળા ઉપવાસ રાખવામાં મુશ્કેલી પડે છે અથવા કોઈ કારણોસર નિર્જળા ઉપવાસ રાખવામાં અસમર્થ હોય છે. ફળના આહાર દરમિયાન, તમે ફળો, દૂધ, જ્યૂસ, સાબુદાણા અથવા સીંગોડાના લોટમાંથી બનાવેલી વાનગીઓ લઈ શકો છો. પરંતુ ફળના આહારમાં પણ ઘઉં, ચોખા, કઠોળ અને તેલયુક્ત ખોરાક ટાળવો જરૂરી છે.

જન્મષ્ટમીનો ઉપવાસ સૂર્યોદયથી શરૂ થાય છે અને રાત્રે શ્રી કૃષ્ણના જન્મ પછી જ સમાપ્ત થાય છે. આ સમય દરમિયાન, વ્યક્તિએ આખો દિવસ ઉપવાસ રાખવો જોઈએ. પરંતુ જો તમે ઉપવાસ દરમિયાન ભૂલથી કંઈક (ખોરાક) ખાઈ લો છો, તો ઉપવાસ તૂટી જાય છે અથવા વિક્ષેપિત થાય છે. પરંતુ ગભરાશો નહીં, જો તમે ભૂલથી કંઈક ખાધું હોય, તો સૌ પ્રથમ શ્રી કૃષ્ણ પાસેથી આ માટે ક્ષમા માંગો.