સંસદમાં ઉગ્ર ચર્ચા પછી મહિલા અનામત કાયદો 2023 મધ્યરાત્રિએ અમલમાં આવ્યો, મોદી સરકારે બહાર પાડ્યું નોટિફિકેશન

દેશની સંસદમાં મોડી રાત સુધી મહિલા અનામત અને સીમાંકન બિલ અંગે ગરમાગરમ ચર્ચા ચાલુ રહી.દરમિયાન, મહિલા અનામત કાયદો, 2023 – જે સંસદમાં મહિલાઓને 33 ટકા અનામત આપે છે – ગુરુવારે અમલમાં આવ્યો. કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રાલયે આ અંગે એક સૂચના જારી કરી છે. જો કે, 16 એપ્રિલથી લાગુ થયેલા કાયદાને લાગુ કરવાની સૂચના શા માટે ચોક્કસ રીતે જારી કરવામાં આવી હતી તે સ્પષ્ટ નથી જ્યારે સંસદમાં આ કાયદામાં સુધારા પર ચર્ચા ચાલી રહી હતી.

એક અહેવાલ મુજબ એક અધિકારીએ આ પગલાને “ટેકનિકલ કારણોસર” ગણાવ્યું, વધુ વિગતવાર જણાવ્યું નહીં. આ કાયદો અમલમાં આવ્યો હોવા છતાં, મહિલાઓ વર્તમાન લોકસભામાં તેના લાભોનો તાત્કાલિક લાભ મેળવી શકશે નહીં. અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી વસ્તી ગણતરીના આધારે સીમાંકન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી જ મહિલાઓ માટે અનામત લાગુ કરવામાં આવશે.

મહિલાઓ માટે અનામત બેઠકોનો એક તૃતીયાંશ ભાગ

કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ એક સૂચનામાં જણાવાયું છે કે બંધારણ (૧૦૬મો સુધારો) અધિનિયમ, ૨૦૨૩ ની જોગવાઈઓ ૧૬ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવશે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ માં, સંસદે ‘નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ’ પસાર કર્યો, જેને મહિલા અનામત અધિનિયમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

મહિલા અનામત પર પીએમ મોદીનું ભાષણ

મહિલા અનામત અને સીમાંકન બિલ અંગે સંસદમાં જોરદાર ચર્ચા થઈ. પોતાના ભાષણમાં, વિપક્ષને અરીસો બતાવતા, પીએમ મોદીએ કહ્યું, જે કોઈએ ચૂંટણીમાં મહિલાઓને મળેલા આ અધિકારનો વિરોધ કર્યો છે તેનું પરિણામ ખરાબ આવ્યું છે. હું અહીં અપીલ કરવા આવ્યો છું: આ મુદ્દાને રાજકારણના ત્રાજવા પર ન તોળો. આજનો પ્રસંગ એક તક છે – સાથે બેસીને, એકીકૃત દિશામાં વિચારવાનો અને ખુલ્લા મનથી ‘વિકસિત ભારત’ બનાવવાના કાર્યને સ્વીકારવાનો. સમગ્ર રાષ્ટ્ર – અને ખાસ કરીને આપણી ‘નારી શક્તિ’ (મહિલા શક્તિ) – ચોક્કસપણે આપણા નિર્ણયોનું અવલોકન કરશે, પરંતુ વધુ મહત્ત્વની વાત એ છે કે તેઓ આપણા ઇરાદાઓની તપાસ કરશે. તેથી, દેશની મહિલાઓ આપણા ઇરાદાઓમાં કોઈપણ ખામી અથવા ગુપ્ત હેતુને ક્યારેય માફ કરશે નહીં.

પ્રિયંકા ગાંધીએ સરકારને ઘેરી લીધી

આ દરમિયાન, કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધીએ કેન્દ્ર સરકાર પર નિશાન સાધતા કહ્યું, મેં મહિલા અનામત બિલનો ડ્રાફ્ટ વાંચ્યો છે. પ્રથમ, તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મહિલા અનામત 2029 સુધીમાં લાગુ કરવામાં આવશે; અમે આ સાથે સંમત છીએ. બીજું, તેમાં કુલ બેઠકોની સંખ્યા વધારીને 850 કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આને સરળ બનાવવા માટે, એક સીમાંકન પંચની રચના કરવામાં આવશે, જે 2011 ની વસ્તી ગણતરી પર તેનું કાર્ય આધારિત રહેશે. જો કોઈ આમાં ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરે તો, તે રાજકારણની ગંધ આવે છે. 2023 ના બિલમાં બે ચોક્કસ જોગવાઈઓ હતી જે આ વર્તમાન સંસ્કરણમાં સ્પષ્ટપણે ગેરહાજર છે. અગાઉના ડ્રાફ્ટમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું હતું કે નવી વસ્તી ગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે.

પ્રિયંકાએ ઉમેર્યું, તેઓ દાવો કરે છે કે તેઓ આ પહેલ માટે કોઈ શ્રેય માંગતા નથી. જોકે, મહિલાઓ વારંવાર તેમને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ કરતા પુરુષોને ઓળખવા માટે પૂરતી હોશિયાર છે. ચેતવણી આપો – નહીં તો, તમારો પર્દાફાશ થશે. જ્યારે મોદી સરકારે 2023 માં આ બિલ પસાર કર્યું, ત્યારે અમે તેને અમારો સંપૂર્ણ ટેકો આપ્યો. આજે પણ, તેમાં કોઈ શંકા ન હોવી જોઈએ કે કોંગ્રેસ પાર્ટી તેને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે. અમે અમારા સંકલ્પ પર અડગ છીએ.