₹10-20ની 200 કરોડ પ્લાસ્ટિક નોટો આવશે:નવી નોટો ફાટશે નહીં, પાણી-ધૂળથી પણ સુરક્ષિત રહેશે

બજારમાં ટૂંક સમયમાં ₹10 અને ₹20ની પ્લાસ્ટિક નોટો જોવા મળશે. રિઝર્વ બેંક 100-100 કરોડ એટલે કે કુલ 200 કરોડ પોલિમર એટલે કે પ્લાસ્ટિકની બનેલી નોટો છાપશે. આ પ્લાસ્ટિક કરન્સીનો ટ્રાયલ છે, જો તે સફળ થશે તો આગળ વધુ નોટો પણ છાપવામાં આવશે.

કેન્દ્ર સરકારે તેને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ માહિતી નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ સોમવારે લોકસભામાં આપી હતી.

પોલિમર બેંકનોટના ટ્રાયલ સફળ થયા પછી RBI ₹10 અને ₹20 બંને મૂલ્યની નોટોને નિયમિતપણે જારી કરશે. જોકે, કાગળની હાલની કરન્સી પણ ચાલુ રહેશે. તેને બંધ કરવામાં આવશે નહીં.

10 દિવસ પહેલા મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં જણાવાયું હતું કે RBI ટૂંક સમયમાં દેશમાં પોલિમરથી બનેલી નોટોનો પ્રથમ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ દેશમાં નવી પેઢીની કરન્સી લાવવાના RBIના પ્લાનનું આગલું પગલું છે.

ભારતીય બજારમાં પોલિમર નોટોના આગમનનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે હાલની કાગળની નોટો તરત જ ચલણમાંથી બહાર થઈ જશે. RBI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નવી કરન્સી જૂની કાગળની નોટોની જગ્યા લેશે નહીં.

સહ-અસ્તિત્વ: બજારમાં પોલિમર અને કાગળ બંને પ્રકારની નોટો એકસાથે ચાલુ રહેશે.

તબક્કાવાર ફેરફાર: આ ફેરફાર ધીમે ધીમે અને તબક્કાવાર રીતે કરવામાં આવશે.

ચલણ ચાલુ રહેશે: જ્યાં સુધી નવી નોટો સંપૂર્ણપણે સ્થાપિત ન થાય ત્યાં સુધી કાગળની નોટો ચલણમાં રહેશે.

આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટની તૈયારીઓ ત્યારે તેજ બની ગઈ, જ્યારે RBIના નોટ-પ્રિન્ટિંગ યુનિટે વૈશ્વિક સ્તરે ‘એક્સપ્રેશન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ’ (EOI) જારી કર્યું. આ ટેન્ડર ખાસ પ્રકારની ‘પોલિમર સબસ્ટ્રેટ શીટ’ના ઉત્પાદન અને સપ્લાય માટે મંગાવવામાં આવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ આ નોટો છાપવા માટે થાય છે.

દસ્તાવેજો અનુસાર, વિશ્વભરના ઉત્પાદકોને અદ્યતન સુરક્ષા સુવિધાઓથી સજ્જ પોલિમર સબસ્ટ્રેટના સપ્લાય માટે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે. આ ટેન્ડર હેઠળ બોલીઓ જમા કરાવવાની છેલ્લી તારીખ 18 ઓગસ્ટ નક્કી કરવામાં આવી છે.