પ્રયાગરાજ મહાકુંભના સમાપનના 15 દિવસ પછી પણ, સંગમ કિનારે મોટી સંખ્યામાં વિદેશી પક્ષીઓની હાજરીએ વૈજ્ઞાનિકોને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે. સામાન્ય રીતે ફેબ્રુઆરીના અંત સુધીમાં જતા આ પક્ષીઓ આ વખતે 13 માર્ચ સુધી સંગમમાં પડાવ નાખશે. પક્ષીશાસ્ત્રીઓ અને જીવવિજ્ઞાનીઓ માને છે કે આ સંગમના પાણી અને હવાની શુદ્ધતાનો પુરાવો છે.
દર વર્ષે ડિસેમ્બરના અંતમાં, રશિયા, સાઇબિરીયા અને પોલેન્ડ જેવા ઠંડા દેશોમાંથી હજારો વિદેશી પક્ષીઓ સંગમ વિસ્તારમાં આવે છે. તેમનું રોકાણ ફેબ્રુઆરીના અંત સુધી ચાલે છે, પરંતુ આ વખતે 13 માર્ચ સુધી તેમનું અહીં રોકાણ વૈજ્ઞાનિકો માટે એક સુખદ આશ્ચર્ય છે. પક્ષીશાસ્ત્રી પ્રો. સંદીપ મલ્હોત્રા કહે છે કે લારુસ રિડિબુન્ડસ પ્રજાતિના આ વિદેશી પક્ષીઓ પ્રદૂષણમુક્ત પાણી અને સ્વચ્છ હવાના સૂચક માનવામાં આવે છે. આ પક્ષીઓ કુદરતી રીતે ત્યારે જ અટકે છે જ્યારે પાણીમાં હાજર જળચર જીવો સુરક્ષિત હોય અને વાતાવરણ અનુકૂળ હોય. તેમની લાંબી હાજરી દર્શાવે છે કે મહાકુંભ દરમિયાન ગંગાના પાણીને સ્વચ્છ રાખવાના પ્રયાસો સફળ રહ્યા હતા.
ઉત્તર પ્રદેશ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડનો અહેવાલ પણ એ હકીકતની પુષ્ટિ કરે છે કે સંગમ વિસ્તારનું પાણી અને હવા પહેલા કરતાં ઘણી શુદ્ધ થઈ ગઈ છે. ગંગામાં ડોલ્ફિનની વધતી વસ્તી પણ પાણીની સ્વચ્છતાનો પુરાવો છે. ગંગા નદીમાં જોવા મળતી ગંગા ડોલ્ફિનને ગંગાના પાણીની સ્વચ્છતાનું એક મહત્વપૂર્ણ સૂચક પણ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો, ભાજપ પ્રદેશ અધ્યક્ષ અને કેન્દ્રીય મંત્રી સીઆર પાટીલના 71મા જન્મદિવસે સુરતમાં ઠેર-ઠેર કાર્યક્રમ