પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) ફરી એકવાર અશાંતિ અને હિંસાથી ઘેરાયેલું છે. આ પ્રદેશમાં સક્રિય નાગરિક સમાજ સંગઠન, જોઈન્ટ આવામી એક્શન કમિટી (JAAC) પર પ્રતિબંધ મૂક્યા બાદ વિરોધ પ્રદર્શનો હિંસક બન્યા હતા. અહેવાલો દર્શાવે છે કે રાવલકોટમાં વિરોધીઓ અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે થયેલી અથડામણમાં 27 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 70 થી વધુ ઘાયલ થયા હતા. આજે, 9 જૂને સમગ્ર પ્રદેશમાં બંધના આહ્વાન વચ્ચે આ હિંસા ફાટી નીકળી હતી.
JAAC સમર્થકો હોસ્પિટલના શબઘરની બહાર ભેગા થયા હતા
સમાચાર એજન્સી અનુસાર, JAAC સમર્થકો હોસ્પિટલના શબઘરની બહાર ભેગા થયા હતા જ્યાં અગાઉ ગોળીબારની ઘટનામાં માર્યા ગયેલા સંગઠન કાર્યકર્તાનો મૃતદેહ રાખવામાં આવી રહ્યો હતો ત્યારે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી હતી. પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળોએ પ્રદર્શનકારીઓની મોટી ભીડને વિખેરવા કાર્યવાહી કરી હતી, જેના કારણે હિંસક અથડામણ થઈ હતી.પૂંચ સેક્ટર કમિશનર સરદાર વાહીદ ખાને જણાવ્યું હતું કે હિંસા દરમિયાન ચાર પોલીસ કર્મચારીઓ અને એક રાહદારી માર્યા ગયા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક આંદોલનકારીઓએ સુરક્ષા દળો પર ગોળીબાર કર્યો હતો અને જવાબી કાર્યવાહીમાં છ વિરોધીઓ માર્યા ગયા હતા. દરમિયાન, પોલીસ વડા લિયાકત મલિકે અહેવાલ આપ્યો હતો કે 23 સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને આશરે 50 વિરોધીઓ ઘાયલ થયા છે. ઘણા લોકોને કસ્ટડીમાં પણ લેવામાં આવ્યા છે.
આ ઉપરાંત, સંગઠને ફુગાવો, વીજળી સંકટ, બેરોજગારી, નબળી વહીવટી શાસન અને પ્રદેશની રાજકીય ઉપેક્ષા જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં, JAAC એ લોટ અને વીજળીના વધતા ભાવો સામે અનેક મોટા વિરોધ પ્રદર્શનોનું આયોજન કર્યું છે. આમાંના કેટલાક આંદોલનો દરમિયાન સુરક્ષા દળો સાથે અથડામણો પણ જોવા મળી હતી.9 જૂનના રોજ પ્રસ્તાવિત બંધ ફક્ત અનામત બેઠકોનો વિરોધ કરવા પૂરતો મર્યાદિત નહોતો. પ્રદર્શનકારીઓએ JAAC પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધ, ઇન્ટરનેટ બંધ અને સંગઠનના એક નેતાની હત્યાનો પણ વિરોધ નોંધાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ગયા અઠવાડિયે, પ્રાદેશિક વહીવટીતંત્રે JAAC ને આતંકવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધિત સંગઠન જાહેર કર્યું હતું. સરકારનો આરોપ છે કે સંગઠનની પ્રવૃત્તિઓ કાયદો અને વ્યવસ્થા માટે ખતરો ઉભો કરી રહી છે. ત્યારથી પ્રદેશમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.
માનવ અધિકાર સંગઠનોએ વ્યક્ત કરી ચિંતા
પાકિસ્તાનના માનવ અધિકાર પંચ (HRCP) એ પણ આ વિકાસ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. પંચે જણાવ્યું હતું કે તે રાવલકોટમાં થયેલી હિંસા અને JAAC પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધ અંગે ખૂબ ચિંતિત છે. આતંકવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ રાજકીય અને સામાજિક ચળવળ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની યોગ્યતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો.
HRCP એ પોતાના નિવેદનમાં નોંધ્યું હતું કે મર્યાદિત રાજકીય ભાગીદારીને કારણે સ્થાનિક વસ્તીમાં ફરિયાદો વધી રહી છે. આવા વાતાવરણમાં સંવાદ જરૂરી છે, પરંતુ તે ફક્ત ત્યારે જ અર્થપૂર્ણ બની શકે છે જો લોકોને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવે અને તેમના મુદ્દાઓ પારદર્શક રીતે ઉકેલવામાં આવે. કમિશને કેન્દ્ર અને પ્રાદેશિક સરકારોને વાતચીત શરૂ કરવા અને તણાવ ઓછો કરવા વિનંતી કરી છે. તેણે તથ્ય શોધનાર ટીમ મોકલવાની યોજનાની પણ જાહેરાત કરી છે.<> <>આ દરમિયાન, JAAC નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રતિબંધ છતાં તેમનું આંદોલન ચાલુ રહેશે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરાયેલા એક વિડિયો સંદેશમાં, સંગઠનના નેતા શૌકત નવાઝ મીરે આરોપ લગાવ્યો છે કે રાજ્ય રાવલકોટમાં લોકોનો “નરસંહાર” કરી રહ્યું છે.<> Pવધતા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને, બ્રિટન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને કેનેડાએ તેમના નાગરિકો માટે મુસાફરી સલાહ જારી કરી છે. આ રાષ્ટ્રોએ સુરક્ષા દળોની ભારે તૈનાતીને કારણે સંભવિત માર્ગ નાકાબંધી, સંદેશાવ્યવહાર સેવાઓમાં વિક્ષેપ અને પ્રતિબંધિત હિલચાલની ચેતવણી આપી છે. વિદેશી નાગરિકોને વિરોધ પ્રદર્શનોથી દૂર રહેવા અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. PoKમાં વધતો તણાવ સ્થાનિક રાજકીય વિવાદમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાનો વિષય બની રહ્યો હોય તેવું લાગે છે.