ભારત અને યુકે વચ્ચેનો વ્યાપક ઈકોનોમિક એન્ડ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ એટલે (CETA) 15 જુલાઈથી અમલમાં આવી રહ્યો છે. બંને દેશોએ લગભગ 11 મહિના પહેલા આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. હવે બધી ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કર્યા પછી તે અમલમાં આવી રહ્યો છે. સરકાર તેને ભારતનો સૌથી મોટો અને સૌથી વ્યાપક વેપાર કરાર કહી રહી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય કંપનીઓને બ્રિટન જેવા મુખ્ય વિકસિત બજારમાં સરળ પ્રવેશ પૂરો પાડવાનો, નિકાસ વધારવાનો અને બંને દેશો વચ્ચે વેપારને વેગ આપવાનો છે.
99% માલ પર આયાત ડ્યુટી નાબૂદ
આ કરારના અમલીકરણ સાથે ભારતમાંથી યુકેમાં મોકલવામાં આવતા લગભગ 99 ટકા માલ પર આયાત ડ્યુટી નાબૂદ કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ભારતીય કંપનીઓ પહેલા કરતા ઓછા ભાવે તેમનો માલ વેચી શકશે, જેનાથી યુકે બજારમાં તેમની સ્પર્ધાત્મકતા વધશે.
કયા ક્ષેત્રોને ફાયદો થશે?
કાપડ
તૈયાર વસ્ત્રો
ચામડું
ફૂટવેર
જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી
એન્જિનિયરિંગ સામાન
ઓટો પાર્ટ્સ
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ
કેમિકલ
પ્રોસેસ્ડ ફૂડ
મરીન પ્રોડક્ટ્સ
રમકડાં
અને રમતગમતના સામાન.
આ કરાર ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે બ્રિટન વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક છે. હાલમાં બંને દેશો વચ્ચે વાર્ષિક વેપાર (માલ અને સેવાઓ સહિત) આશરે $56 બિલિયન છે. આમાંથી ફક્ત માલનો વેપાર આશરે $23 બિલિયનનો છે. 2030 સુધીમાં આ વેપારને બમણો કરવાનો ધ્યેય છે.
આ કરારના ફાયદા ફક્ત માલસામાનના વેચાણ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. બ્રિટને ભારત માટે 12 મુખ્ય સેવા ક્ષેત્રો અને 137 પેટા-ક્ષેત્રો ખોલ્યા છે. આનાથી ભારતીય કંપનીઓ અને IT, ITES, નાણાકીય સેવાઓ, ટેલિકોમ, શિક્ષણ, આરોગ્યસંભાળ, એન્જિનિયરિંગ, એકાઉન્ટન્સી અને વ્યાવસાયિક સેવાઓમાં કામ કરતા વ્યાવસાયિકો માટે નવી તકો ઊભી થશે.
4,000 કરોડ રૂપિયાની બચત
યુકેમાં કામચલાઉ રીતે કામ કરતા ભારતીય વ્યાવસાયિકોને પણ 15 જુલાઈથી નોંધપાત્ર રાહત મળશે. ડબલ કોન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શન (DCC) હેઠળ તેમને ચોક્કસ સમયગાળા માટે બ્રિટિશ સામાજિક સુરક્ષામાં યોગદાન આપવાની જરૂર રહેશે નહીં. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, આનાથી 75,000થી વધુ ભારતીય કર્મચારીઓ અને 900થી વધુ ભારતીય કંપનીઓને ફાયદો થશે અને 4,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુની બચતનો અંદાજ છે.
બીજી તરફ, ભારત યુકેમાંથી અનેક ઉત્પાદનો પર આયાત જકાત પણ ઘટાડશે. આની અસર બજારમાં ધીમે ધીમે દેખાશે. સ્કોચ વ્હિસ્કી, જિન, ચોકલેટ, બિસ્કિટ, કોસ્મેટિક્સ અને ચોક્કસ સંખ્યામાં બ્રિટિશ કાર આયાત કરવામાં આવી રહી છે તે પહેલા કરતા સસ્તી થઈ શકે છે. જો કે, આ વસ્તુઓ પર ડ્યુટી ઘટાડો તબક્કાવાર કરવામાં આવશે, તેથી ભાવમાં ફેરફાર ધીમે ધીમે થશે.