ભારતે પહેલીવાર 12 પરમાણુ હથિયારો મોરચે તૈનાત કર્યા છે. દેશનો પરમાણુ હથિયારોનો ભંડાર પણ 180 થી વધીને 190 થઈ ગયો છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના તાજેતરના અહેવાલમાં આ જણાવવામાં આવ્યું છે.
અહેવાલમાં એ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે 2025માં ભારતે એક પણ પરમાણુ હથિયાર તૈનાત કર્યા ન હતા, પરંતુ 2026માં 12 તૈનાત કર્યા છે. પાકિસ્તાનના પરમાણુ હથિયારોમાં કોઈ વધારો થયો નથી. તેમની પાસે હાલમાં 170 પરમાણુ હથિયારો છે. તેના કેટલા હથિયારો તૈનાત છે, તે સ્પષ્ટ નથી.
રશિયા-અમેરિકાની જેમ ભારત પોતાના પરમાણુ હથિયારોની ચોક્કસ સંખ્યા, ક્ષમતા અને નામ સત્તાવાર રીતે જાહેર કરતું નથી. SIPRI અને અન્ય સંસ્થાઓ ફક્ત અનુમાનના આધારે અહેવાલ બહાર પાડે છે.SIPRI ઇયરબુક 2026 અનુસાર, દુનિયા એક નવા પરમાણુ સ્પર્ધાના યુગમાં પ્રવેશી રહી છે. અમેરિકા, રશિયા, ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન સહિતના તમામ પરમાણુ સંપન્ન દેશો પોતાના હથિયારો અને ડિલિવરી સિસ્ટમને ઝડપથી અપગ્રેડ કરી રહ્યા છે.
2026 ની શરૂઆતમાં દુનિયાના 9 દેશો અમેરિકા, રશિયા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન, ઉત્તર કોરિયા અને ઇઝરાયલ પાસે કુલ 12,187 પરમાણુ હથિયારો છે. તેમાંથી 9,745 પરમાણુ હથિયારો સેનાના ભંડાર ગૃહમાં છે, જે ઉપયોગ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે.
રિપોર્ટના 3 મુદ્દા જે ભારત સાથે જોડાયેલા છે
વિશ્વનો 5મો સૌથી મોટો સૈન્ય ખર્ચ કરનાર દેશ: 2025માં ભારતનો સંરક્ષણ ખર્ચ 92.1 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયો, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 8.9 ટકા વધુ છે. સંરક્ષણ ખર્ચના મામલે ભારતથી આગળ ફક્ત અમેરિકા, ચીન, રશિયા અને જર્મની છે.
વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો હથિયાર આયાત કરનાર દેશ: 2021-25 દરમિયાન ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો હથિયાર આયાતકાર પણ રહ્યો. વૈશ્વિક હથિયાર આયાતમાં ભારતનો હિસ્સો 8.2% રહ્યો. યુક્રેન, ભારત, સાઉદી અરેબિયા, કતાર અને પાકિસ્તાનનો સંયુક્ત હિસ્સો 35% રહ્યો.અમેરિકા-રશિયા પાસે વિશ્વના લગભગ 86% પરમાણુ હથિયારો: બંને દેશો મોટા પાયે પરમાણુ આધુનિકીકરણ કાર્યક્રમો ચલાવી રહ્યા છે. ચીનનો પરમાણુ ભંડાર પણ વધીને 600 થી 620 હથિયારો સુધી પહોંચી ગયો છે. ભારત પાસે 190, પાકિસ્તાન પાસે 170 પરમાણુ હથિયારો છે.
ભારતનો પ્રયાસ- ચીનના અંતિમ છેડા સુધી પહોંચી શકે તેવા હથિયારો બનાવવાનો
ભારત લાંબા અંતરના એવા હથિયારો બનાવવાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જેથી તેમની પહોંચ ચીનના અંતિમ છેડા સુધી થઈ શકે. ભારત એકસાથે ચીન અને પાકિસ્તાન બંને મોરચે સંતુલિત વ્યૂહાત્મક ક્ષમતા જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. 2020ની હિંસક ગલવાન અથડામણ પછી ભારત-ચીન સરહદ પર ભારતીય સૈન્ય દેખરેખ પણ વધી છે.
ભારત નવી પરમાણુ ડિલિવરી સિસ્ટમ પર પણ કામ કરી રહ્યું છે. આમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે MIRV ટેકનોલોજી એટલે કે મલ્ટીપલ ઇન્ડિપેન્ડન્ટલી ટાર્ગેટેબલ રીએન્ટ્રી વ્હીકલ. આ ટેકનોલોજી દ્વારા એક જ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ઘણા પરમાણુ હથિયારો લઈ જઈ શકે છે અને અલગ-અલગ લક્ષ્યોને નિશાન બનાવી શકે છે.