સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે ગાઝિયાબાદના 31 વર્ષના હરીશ રાણાને ઈચ્છામૃત્યુની મંજૂરી આપી છે. હરીશ છેલ્લા 13 વર્ષથી કોમામાં છે અને હાલમાં લાઈફ સપોર્ટ સિસ્ટમ પર છે. દેશમાં આ પ્રકારનો આ પહેલો કેસ છે.જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે.વી. વિશ્વનાથની બેન્ચે એઈમ્સ (AIIMS)ને સૂચના આપી છે કે હરીશને પેલિએટિવ કેર હેઠળ દાખલ કરવામાં આવે, જેથી જીવનરક્ષક સારવાર તબક્કાવાર રીતે હટાવવામાં આવે.
અદાલતે જણાવ્યું કે આ પ્રક્રિયા એવી રીતે કરવામાં આવવી જોઈએ કે દર્દીની શૌર્ય અને માનવીય ગરિમા જળવાઈ રહે. હરીશના માતા નિર્મલા રાણા અને પિતા અશોક રાણાએ ઈચ્છામૃત્યુ માટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.
હરીશ રાણા કેસ શું છે તે પહેલા સમજીએ.:સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું – દરેકને જીવન સ્વીકારવાનો વિકલ્પ મળતો નથી
જસ્ટિસ પારડીવાલાએ અમેરિકન ધાર્મિક વિચારોવાળા હેનરી વોર્ડ બીચરના શબ્દોનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે, “ઈશ્વર મનુષ્યને ક્યારેય પૂછતો નથી કે તમે જીવન જીવવા માંગો છો કે નહીં, જીવન જીવવું જ પડે છે।”
તેમણે વિલિયમ શેક્સપીયરના નાટક ‘હેમ્લેટ’ની પ્રસિદ્ધ પંક્તિ “To be or not to be” નો ઉલ્લેખ કરી, જણાવ્યું કે અદાલતોને આવી સ્થિતિમાં ‘મૃત્યુના અધિકાર’ પર વિચાર કરવો પડે છે.
લાઈફ સપોર્ટ હટાવવાનો નિર્ણય બે આધાર પર
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે લાઈફ સપોર્ટ હટાવવાનો નિર્ણય હંમેશા આ બે બાબતો પર આધાર રાખવો જોઈએ:
- આ પગલુ તબીબી સારવારની પ્રક્રિયાનો ભાગ હોવો જોઈએ.
- તે દર્દીના શ્રેષ્ઠ હિતમાં હોવો જોઈએ.
અદાલતે વધુમાં કહ્યું કે, ડોક્ટરની ફરજ હંમેશા દર્દીની સારવારની હોય છે, પરંતુ જ્યારે સાજા થવાની કોઈ શક્યતા ન હોય, ત્યારે આ ફરજ સમાન રીતે લાગુ નહીં પડે.
દિલ્હીમાં જન્મેલા હરીશ રાણા ચંદીગઢની પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી બીટેકનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. 2013માં, તેઓ હોસ્ટેલના ચોથા માળેથી પડી ગયા, જેના કારણે તેમના આખા શરીરમાં લકવો આવી ગયો અને તેઓ કોમામાં ચાલ્યા ગયા. હવે હરીશ ન તો બોલી શકે છે, ન તો કંઈ અનુભવી શકે છે.
ડોક્ટરો જણાવે છે કે હરીશના મગજની નસો સંપૂર્ણ રીતે નુકસાન પામેલી છે. તેમની લાંબી સારવાર માટે પરિવારને પહેલેથી જ ઘર વેચવું પડ્યું હતું, અને હાલમાં તેઓ ગાઝિયાબાદના બે રૂમના ફ્લેટમાં રહે છે. પિતા અશોક રાણા પૂર્વે તાજ કેટરિંગમાં નોકરી કરતા હતા, અને નિવૃત્તિ પછી તેમને દર મહિને માત્ર 3,600 રૂપિયાનો પેન્શન મળે છે. હફ્તે અંતે, શનિવાર-રવિવારે તેઓ ગાઝિયાબાદના એક ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડમાં સેન્ડવીચ અને બર્ગર વેચીને દીકરાની સારવાર અને ઘર ખર્ચ ચલાવવા પ્રયાસ કરે છે.
હરીશની માતા નિર્મલા રાણાએ કહ્યું કે તેઓ હવે દીકરાના સાજા થવાની આશા ગુમાવી ચૂક્યા છે. કોઈ આ પછી હરીશની દેખભાળ કરી શકે તેવો નથી. હરીશનો એક મહિનાનો મેડિકલ ખર્ચ ઓછામાં ઓછો 25–30 હજાર રૂપિયા છે. નિર્મલા કહે છે કે જે હરીશ સાથે થયું છે તે ભગવાન કોઈ અન્ય સાથે ન કરે.
ડોક્ટરો હરીશને ક્વાડ્રિપ્લેજિયા રોગ સાથે પીડિત જાહેર કરે છે, જેમાં દર્દી સંપૂર્ણપણે ફીડિંગ ટ્યુબ અને વેન્ટિલેટર સપોર્ટ પર નિર્ભર રહે છે. આ સ્થિતિમાં સુધારાની કોઈ શક્યતા નથી.
હરીશના માતા-પિતાએ જણાવ્યું કે 13 વર્ષથી બેડ પર રહેતાં હરીશના શરીર પર ઊંડા ઘા (બેડસોર્સ) પડી ગયા છે, અને તેમની સ્થિતિ સતત ખરાબ થઈ રહી છે. હરીશ માટે આ દુખદાયક સ્થિતિ છે, અને પરિવાર માટે તેને જોઈએ તેવું દૃશ્ય માનસિક રીતે બહુ મુશ્કેલ છે. વેન્ટિલેટર, દવાઓ, નર્સિંગ અને સતત દેખભાળ પર ઘણાં વર્ષોથી ખર્ચ થયો છે, જેના કારણે પરિવાર આર્થિક રીતે પણ દબાણમાં છે.
https://www.instagram.com/timenewsguj/?hl=en
https://www.youtube.com/@INTIMENEWSCHANNEL
આ પણ વાંચો: LPG અને PNG ના સ્ટોક બાબતે ગુજરાત સરકારનો મોટો ખુલાસો, કેરોસીન વિતરણ અંગે પણ કરી સ્પષ્ટતા