અડાલજ જગન્નાથ મંદિરે ઓડિશાના પરંપરાગત પર્વ ‘કુમાર પૂર્ણિમા’ની ભવ્ય ઉજવણી

અમદાવાદ મહાનગરના અડાલજ સ્થિત પવિત્ર શ્રી જગન્નાથ મંદિર પરિસરમાં ઓરિસા સોશિયો-કલ્ચરલ એસોસિએશન (OSCA), અમદાવાદ દ્વારા રવિવાર, તા. 1 નવેમ્બર, 2026ના રોજ ઓડિશાના પવિત્ર અને પરંપરાગત તહેવાર ‘કુમાર પૂર્ણિમા’ની ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે ઓડિશાની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક, આધ્યાત્મિક અને કલાત્મક પરંપરાની સુંદર ઝલક રજૂ કરવામાં આવી હતી.

કુમાર પૂર્ણિમા ઓડિશાના લોકજીવન અને સંસ્કૃતિ સાથે ઊંડો સંબંધ ધરાવતો પરંપરાગત તહેવાર છે. આસો માસની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવાતા આ પર્વનું ખાસ મહત્ત્વ અવિવાહિત યુવતીઓ માટે છે. આ દિવસે યુવતીઓ ભગવાન કાર્તિકેય, જેમને ‘કુમાર’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેમની પૂજા-અર્ચના કરી સુખી, સમૃદ્ધ અને મંગલમય જીવન માટે પ્રાર્થના કરે છે. સૂર્ય અને ચંદ્રની ઉપાસના, પરંપરાગત લોકગીતો, વિવિધ રમતો, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને વિશેષ વાનગીઓ આ પર્વના મુખ્ય આકર્ષણો છે. આ ઉત્સવ પરિવાર અને સમાજને એકસાથે લાવવાની સાથે નવી પેઢીને પોતાની પરંપરા અને સંસ્કૃતિથી જોડવાનું પણ મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્ય કરે છે.

કુમાર પૂર્ણિમા સાથે શ્રી જગન્નાથ ધામ, પુરીની એક વિશિષ્ટ ધાર્મિક પરંપરા પણ જોડાયેલી છે. માન્યતા અનુસાર, આ પર્વના અવસરે મહાપ્રભુ શ્રી જગન્નાથ અને માતા મહાલક્ષ્મી વચ્ચે પરંપરાગત ‘જુઆ કૌડી’ (છીપલાં) અથવા ‘પાશા’ (પાસા) રમવાની દિવ્ય લીલા થાય છે. આ પરંપરા અનુસાર, રમત બાદ સાત દિવસ સુધી મહાપ્રભુ માતા લક્ષ્મીની સાનિધ્યમાં રહે છે અને તેમના પ્રતિનિધિ શ્રી મદનમોહન માતા લક્ષ્મીના મંદિરમાં બિરાજે છે. આ અનોખી પરંપરા ભગવાન અને માતા મહાલક્ષ્મી વચ્ચેના દિવ્ય પ્રેમ અને સંબંધને પ્રગટ કરવાની સાથે જુગાર જેવી પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવાનો સંદેશ પણ આપે છે.

ઓરિસા સોશિયો-કલ્ચરલ એસોસિએશન (OSCA), અમદાવાદ દ્વારા ઓડિશાના લોકોમાં સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક એકતા મજબૂત બનાવવા તેમજ ઓડિશાની સમૃદ્ધ પરંપરા, સંસ્કૃતિ અને આધ્યાત્મિક વારસાને ગુજરાતમાં જીવંત રાખવા માટે છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી આ ઉત્સવની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

આ વર્ષના કાર્યક્રમમાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મ્યુનિસિપલ કમિશનર શ્રી બંચ્છાનિધિ પાની, IAS તથા ભારત સરકારના પૂર્વ સચિવ શ્રી પી. કે. પુજારી, IAS વિશેષ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. OSCAના પ્રમુખ અને ભારત સરકારના પૂર્વ સચિવ શ્રી એચ. કે. દાસ, IASના જણાવ્યા અનુસાર, અમદાવાદ તથા આસપાસના વિસ્તારોમાંથી આશરે 900 જેટલા ઓડિયા ભાઈ-બહેનોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો.

કાર્યક્રમનું વિશેષ આકર્ષણ ઓડિયાના જાણીતા ગાયક, સંગીતકાર, ગીતકાર અને અભિનેતા શ્રી ચરણ મહંતીનું સંગીતમય પ્રસ્તુતિકરણ રહ્યું હતું. તેમણે ભગવાન શ્રી જગન્નાથને સમર્પિત ભક્તિગીતો, ભજનો તથા લોકપ્રિય ઓડિયા ફિલ્મી ગીતોની સુંદર રજૂઆત કરી ઉપસ્થિત શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા. તેમના સુમધુર સંગીતથી સમગ્ર વાતાવરણ ભક્તિમય અને સાંસ્કૃતિક રંગે રંગાઈ ગયું હતું.

આ પ્રસંગે OSCAના મહામંત્રી શ્રી બદ્રી નારાયણ મહાપાત્રે જણાવ્યું હતું કે, આ ઉજવણીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ઓડિયા સમાજના સાંસ્કૃતિક બંધનોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો, યુવા પેઢીને પોતાના મૂળ અને પરંપરા સાથે જોડવાનો તથા ઓડિશાની ભવ્ય સંસ્કૃતિ, ભક્તિ પરંપરા અને કલાત્મક વારસાને વ્યાપક સમાજ સમક્ષ રજૂ કરવાનો છે.

આમ, શ્રી જગન્નાથ મંદિર પરિસરમાં યોજાયેલ કુમાર પૂર્ણિમાની આ ઉજવણી ભક્તિ, સંગીત, સંસ્કૃતિ અને સામાજિક એકતાનો અનોખો સંગમ બની રહી હતી. આ ઉત્સવે અમદાવાદમાં વસતા ઓડિયા સમાજને પોતાની સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને પરંપરા સાથે જોડાવાની સુંદર તક પૂરી પાડી હતી.