ચંદ્રયાન-3 સફળતા પૂર્વક લેન્ડિંગ કરાવનાર એસ સોમનાથ ISRO છોડશે, આગામી અધ્યક્ષની કરાઇ જાહેરાત
ચંદ્રયાન-3ના રૂપમાં ભારતને ઐતિહાસિક સફળતા અપાવનાર ઈસરોના ચીફ એસ સોમનાથની વિદાયનો સમય આવી ગયો છે. તેમનો કાર્યકાળ 14 જાન્યુઆરીએ પૂરો થઈ રહ્યો છે. મંગળવારે, સરકારે ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થાના નવા વડાની પણ જાહેરાત કરી. સત્તાવાર જાહેરાત મુજબ, ડૉ. વી નારાયણન આ પદ સંભાળવા જઈ રહ્યા છે.
ડૉ. વી નારાયણન વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે એક મોટું નામ છે. તેણે એરોસ્પેસ એન્જિનિયરિંગમાં પીએચડીની ડિગ્રી મેળવી છે. હાલમાં, તેઓ LPSC એટલે કે લિક્વિડ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ સેન્ટરના ડિરેક્ટર છે. ઇન્ડિયન સ્પેસ ઓર્ગેનાઈઝેશનમાં તેમના ચાર દાયકાથી વધુના અનુભવ દરમિયાન, તેમણે ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ હોદ્દાઓ સંભાળ્યા છે. અહેવાલ છે કે તેઓ રોકેટ અને અવકાશયાન પ્રોપલ્શનના વિદ્વાન છે. તેમની સિદ્ધિઓમાં GSLV Mk ઇલે. વાહનના C25 ક્રાયોજેનિક પ્રોજેક્ટનો સમાવેશ થાય છે. તે તેના પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર હતા.
LPSC અનુસાર, ડૉ. નારાયણન વર્ષ 1984માં ISROમાં દાખલ થયા હતા. શરૂઆતમાં, લગભગ સાડા ચાર વર્ષ સુધી, તેમણે વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર ખાતે સાઉન્ડિંગ રોકેટ, ઓગમેન્ટેડ સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ અને પોલર સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલના સોલિડ પ્રોપલ્શન એરિયામાં કામ કર્યું. તેણે વર્ષ 1989માં IIT ખડગપુરમાંથી ક્રાયોજેનિક એન્જિનિયરિંગમાં M.Tech કર્યું છે.
તેઓ પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ કાઉન્સિલ-સ્પેસ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સિસ્ટમ (PMC-STS)ના અધ્યક્ષ પણ છે. ખાસ વાત એ છે કે PMC-STS માત્ર લોન્ચ વ્હીકલ પ્રોજેક્ટ્સ અને પ્રોગ્રામ્સ સંબંધિત નિર્ણયો લે છે. તેઓ HRCB એટલે કે ગગનયાન માટે હ્યુમન રેટેડ સર્ટિફિકેશન બોર્ડના અધ્યક્ષ પણ છે.
ડૉ. નારાયણનના નેતૃત્વ હેઠળ, LPSC એ ISROના અનેક મિશન માટે 190 લિક્વિડ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ્સ અને કંટ્રોલ પાવર પ્લાન્ટ્સ પ્રદાન કર્યા છે. તેમણે આદિત્ય અવકાશયાન અને GSLV Mk-Ill મિશન, ચંદ્રયાન-2 અને ચંદ્રયાન-3ની પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ્સમાં પણ યોગદાન આપ્યું હતું. IIT ખડગપુરમાંથી સિલ્વર મેડલ ઉપરાંત, તેણે ASI એટલે કે એસ્ટ્રોનોટિકલ સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયા અને NDRF તરફથી નેશનલ ડિઝાઇન એવોર્ડ સહિત 25 પુરસ્કારો મેળવ્યા છે.
ઈસરોના વર્તમાન વડા એસ સોમનાથે જાન્યુઆરી 2022માં એજન્સીના વડા તરીકેનો ચાર્જ સંભાળ્યો હતો. તેમના નેતૃત્વમાં, ભારત અમેરિકા, સોવિયત સંઘ અને ચીન પછી ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરનાર વિશ્વનો ચોથો દેશ બન્યો. 23 ઓગસ્ટ, 2023ના રોજ, ભારતે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું. હાલમાં ભારત અંતરિક્ષમાં માનવ મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.