અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે કરાર, MoU પર બંન્ને દેશોએ કર્યા હસ્તાક્ષર

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને બંને દેશો વચ્ચે મહિનાઓથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે ઔપચારિક રીતે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાનના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિઓએ બુધવારે આ સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર તાત્કાલિક અમલમાં આવશે.

એક અમેરિકન અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્રાન્સના વર્સેલ્સ પેલેસમાં મેક્રોન સાથે ડિનર દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે યુએસ-ઈરાન કરારની હાર્ડ કોપી પર પણ સત્તાવાર રીતે હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. હસ્તાક્ષરિત કરારની નકલો ઈરાન અને મધ્યસ્થી કરનારા દેશોને મોકલવામાં આવી છે. રવિવારે અગાઉ અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ અને ઈરાનના મુખ્ય વાટાઘાટકાર મોહમ્મદ બાકેર ગાલિબાફે ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. અમેરિકાના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવાથી બંને દેશો વચ્ચે લગભગ ચાર મહિનાથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત આવે છે.

જોકે, બંને દેશોની વાટાઘાટ ટીમો હજુ પણ શુક્રવારે જિનેવામાં બેઠક કરશે. ઈરાની અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે શુક્રવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં બેઠકનો હેતુ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાનો નથી. વધુમાં બેઠક ખરેખર થશે કે નહીં તે અંગે અંતિમ નિર્ણય આગામી થોડા કલાકોમાં લેવાશે. જોકે, આ એ પણ સૂચવે છે કે દસ્તાવેજ પર ડિજિટલ રીતે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, તેથી સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં રૂબરૂ હસ્તાક્ષર સમારોહ યોજાશે નહીં.

ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બઘાઈએ કહ્યું કે તેહરાનને કોઈપણ પરિવહન અથવા વીમા પ્રતિબંધો વિના તેનું તેલ વેચવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ અને તે વેચાણમાંથી થતી આવકનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવા દેવો જોઈએ. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે અમેરિકાએ ઈરાનની સ્થિર સંપત્તિ સુધી પહોંચવામાં અવરોધો દૂર કરવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. ઈરાન તેના તેલની મુક્તપણે નિકાસ કરવા માંગે છે. તેની તેલ અને વીમા સેવાઓ વહન કરતા જહાજો પર કોઈ પ્રતિબંધ ન હોવો જોઈએ અને તેને તેલ વેચાણમાંથી થતી આવક સીધી પ્રાપ્ત થવી જોઈએ.

ઈરાનનું કહેવું છે કે બંને દેશોએ આગામી 60 દિવસ સુધી સંયમ રાખવો જોઈએ અને કોઈપણ રાજકીય, આર્થિક અથવા લશ્કરી કાર્યવાહી ટાળવી જોઈએ જે કરારના અમલીકરણ અને પરસ્પર વિશ્વાસને નકારાત્મક અસર કરી શકે. એક વરિષ્ઠ યુએસ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં વધુ વાટાઘાટો નક્કી કરશે કે આ માળખું સંપૂર્ણ અને કાયમી કરારમાં પરિવર્તિત થશે કે નહીં. બંને દેશો વચ્ચે થયેલા કરાર મુજબ, હસ્તાક્ષર પછી 60 દિવસનો વાટાઘાટોનો સમયગાળો શરૂ થશે, જેને બંને પક્ષોની સંમતિથી લંબાવી શકાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અંતિમ કરારની વિગતોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે.