લોકસભામાં બુધવારે ભારે ગરમાગરમ ચર્ચા વચ્ચે નેતા પ્રતિપક્ષ રાહુલ ગાંધીએ ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકાર પર તીવ્ર પ્રહાર કર્યા. તેમના ભાષણ દરમિયાન સત્તા પક્ષ અને વિરોધ પક્ષ વચ્ચે વારંવાર ટકરાવ જોવા મળ્યો. રાહુલે આરોપ લગાવ્યો કે સરકારએ અમેરિકાની સામે સંપૂર્ણ સમર્પણ કરી દીધું છે અને દેશના આર્થિક હિતોને જોખમમાં મૂક્યા છે.
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના ભાષણમાં કહ્યું કે ભારતના નિર્ણય હવે ભારત નહીં, પરંતુ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ નક્કી કરી રહ્યું છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું હવે અમેરિકા નક્કી કરશે કે ભારત કયા દેશ પાસેથી તેલ ખરીદશે? તેમણે દાવો કર્યો કે એનર્જી અને ફાઇનાન્સને હથિયાર તરીકે વાપરવાની ચેતવણી આપતી સરકાર જ હવે એ જ પ્રણાલીને પોતાના વિરુદ્ધ વાપરવા દે છે.ચર્ચા દરમિયાન રાહુલે આક્ષેપ કર્યો કે ટ્રેડ ડીલ હેઠળ ભારતે ટેરિફમાં છૂટ આપી છે, ડિજિટલ ટ્રેડમાં કંટ્રોલ નબળો કર્યો છે અને ડેટા લોકલાઇઝેશન જેવા મુદ્દાઓ પર યોગ્ય વલણ દાખવ્યું નથી. તેમના અનુસાર ડેટા ભારતની સૌથી મોટી સંપત્તિ છે અને જો ડિજિટલ ટ્રેડ ડીલ્સમાં ભારત પોતાની શરતો નક્કી નહીં કરે તો ભવિષ્યમાં તેનો વ્યૂહાત્મક અસર પડી શકે છે. કૃષિ ક્ષેત્ર અંગે પણ રાહુલ ગાંધીએ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે મશીનાઈઝ્ડ અમેરિકન ખેતી સામે ભારતના નાના અને ગરીબ ખેડૂતોને ઊભા રાખવા માટે પૂરતી સુરક્ષા જોગવાઈઓ જરૂરી છે. મકાઈ અને સોયાબીન જેવી પાકોમાં આયાતના દરવાજા ખોલવાથી સ્થાનિક ખેડૂત પર દબાણ વધશે. તેમણે આ પરિસ્થિતિને “થોક સમર્પણ” ગણાવી.
રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો કે આ ટ્રેડ ડીલ પછી અમેરિકાથી આયાતમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે અને ટેરિફ માળખામાં અસમતોલ ફેરફાર થયો છે. તેમના અનુસાર, જો INDIA ગઠબંધન સરકારમાં હોત, તો તે અમેરિકા સાથે સમાન સ્તરે વાતચીત કરી ભારતના હિતોને પ્રથમ સ્થાન આપે. તેમણે કલ્પિત ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે જો તેઓ ટ્રમ્પ સાથે ડીલ કરતા, તો તેઓ સ્પષ્ટ રીતે કહેતાં કે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અડગ છે અને તે પર કોઈ સમજૂતી નહીં થાય. સાથે જ, ડેટા ઍક્સેસ અને કૃષિ સુરક્ષા મુદ્દે ભારત સમાન સ્તરે વાટાઘાટ કરશે, કોઈ પણ રીતે નમતું વલણ નહીં અપનાવે.
ભાષણ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ એનર્જી અને ફાઇનાન્સના વેપનાઇઝેશનનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે દુનિયા જીઓપોલિટિકલ સંઘર્ષના નવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહી છે. આવા સમયમાં દેશની આર્થિક અને ઊર્જા નીતિઓ વધુ મજબૂત હોવી જોઈએ, નહીં કે બાહ્ય દબાણ સામે નરમ. લોકસભામાં પોતાના સંબોધન દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ એપસ્ટીનનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો, જેના કારણે સત્તા પક્ષ તરફથી વિરોધ નોંધાયો. કેન્દ્રીય મંત્રી કિરણ રિજિજુએ તેમને ટોકતા કહ્યું કે આધાર વિના આક્ષેપ ન કરવા જોઈએ. આ દરમિયાન સદનમાં ગડબડનો માહોલ પણ સર્જાયો.રાહુલ ગાંધીએ માર્શલ આર્ટનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે જેમ ગ્રિપ પછી ચોક આવે છે, તેમ વૈશ્વિક રાજકારણમાં ધીમે ધીમે આર્થિક દબાણ વધતું જાય છે. તેમણે જણાવ્યું કે આજના સમયમાં ડેટા સૌથી મોટું વેલ્થ છે અને AI માટે તે પેટ્રોલ સમાન છે. જો ડેટા પર કાબૂ ગુમાવાશે, તો વ્યૂહાત્મક રીતે દેશ નબળો પડી શકે છે. આ સમગ્ર ચર્ચા દરમિયાન સરકાર તરફથી સ્પષ્ટીકરણ આપવામાં આવ્યું કે ટ્રેડ ડીલ ભારતના લાંબા ગાળાના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે અને એનર્જી, કૃષિ તથા ઉદ્યોગ ક્ષેત્રમાં સંતુલન જાળવવામાં આવ્યું છે. જોકે વિરોધ પક્ષે આ મુદ્દે વધુ પારદર્શિતા અને વિગતવાર ચર્ચાની માંગ કરી.
લોકસભામાં થયેલી આ ચર્ચાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ માત્ર આર્થિક મુદ્દો નથી, પરંતુ વ્યૂહાત્મક, રાજકીય અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાથી જોડાયેલો વિષય બની ગયો છે. આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે વધુ રાજકીય ગરમાવો જોવા મળી શકે છે.