જો તમે પણ ઘરનું બજેટ સંભાળી રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે જાણવા જરૂરી છે. દેશમાં મોંઘવારીએ ફરી એકવાર માથું ઊંચક્યું છે. તાજેતરમાં જાહેર થયેલા આંકડાઓ મુજબ, જુલાઈ 2026 માં છૂટક ફુગાવો (રિટેલ ઇન્ફ્લેશન) વધીને 4.45% પર પહોંચી ગયો છે. આ સતત બીજો મહિનો છે જ્યારે મોંઘવારીનો દર રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના 4% ના આદર્શ લક્ષ્યાંક કરતાં ઉપર રહ્યો છે, જોકે રાહતની વાત માત્ર એટલી છે કે તે હજુ પણ RBI ની 2% થી 6% ની સલામત રેન્જની અંદર છે. ગત જૂન મહિનામાં આ ફુગાવો 4.38% નોંધાયો હતો.
શહેરો કરતા ગામડાઓમાં મોંઘવારીનો માર વધુ
આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો ખ્યાલ આવે છે કે શહેરોની સરખામણીમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મોંઘવારીએ લોકોને વધુ પરેશાન કર્યા છે. જુલાઈ મહિનામાં ગ્રામીણ ભારતમાં ફુગાવાનો દર 4.84% જેટલો ઊંચો રહ્યો હતો, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં આ દર થોડો નીચો એટલે કે 3.96% નોંધાયો હતો.
ખાવા-પીવાની ચીજો અને રહેઠાણ પાછળ કેટલો ખર્ચ વધ્યો?
ખાદ્ય ફુગાવો: ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર ફૂડ પ્રાઈસ ઇન્ડેક્સ (CFPI) મુજબ, વાર્ષિક ધોરણે જુલાઈ 2026 માં ખાદ્ય ફુગાવો 5.52% રહ્યો છે. અહીં પણ ગામડાઓમાં ખાદ્ય ફુગાવો 5.79% અને શહેરોમાં 5.05% રહ્યો છે. એટલે કે ખાવા-પીવાની ચીજો પણ ગામડાઓમાં વધુ મોંઘી બની છે.
ગૃહ ફુગાવો (હાઉસિંગ ઇન્ફ્લેશન): રહેઠાણ અને ઘરને લગતા ખર્ચની વાત કરીએ તો જુલાઈ 2026 માં તે વાર્ષિક ધોરણે 2.22% અંદાજવામાં આવ્યો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આ દર 2.80% અને શહેરોમાં 2.01% નોંધાયો છે.
આ વિશે રિઝર્વ બેંક (RBI) નું શું કહેવું છે?
આ મહિનાની શરૂઆતમાં જ RBI એ પોતાની મોનેટરી પોલિસી જાહેર કરી હતી, જેમાં વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરાયો ન હતો. જોકે, બેંકે આખા વર્ષ માટે મોંઘવારીનો અંદાજ ઘટાડ્યો હતો અને દેશના GDP ગ્રોથનો અંદાજ વધાર્યો હતો.
આ બાબતે RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, “મોંઘવારી દર અમારા લક્ષ્યાંકથી ઉપર ગયો છે, પરંતુ પહેલા ક્વાર્ટર (Q1) નો વાસ્તવિક ફુગાવો અમારા અંદાજ કરતા થોડો ઓછો રહ્યો છે. હાલમાં જે મોંઘવારી દેખાઈ રહી છે, તે મુખ્યત્વે ખોરાક અને ઇંધણ (ફ્યુઅલ) ના ભાવ વધારાને કારણે છે. કિંમતી ધાતુઓને બાદ કરતાં બાકીનો મુખ્ય ફુગાવો કાબુમાં જ છે.”
ભવિષ્યમાં કેવો રહેશે મોંઘવારીનો ટ્રેન્ડ?
RBI ગવર્નરે કેટલાક મહત્વના જોખમો અને ભવિષ્યના અંદાજો વિશે પણ વાત કરી હતી:
મુખ્ય જોખમો: અલ નીનોની અસરને કારણે વરસાદની અનિયમિતતા મોટો પડકાર બની શકે છે. જોકે, સરકાર પાસે અનાજનો પૂરતો સ્ટોક હોવાથી થોડી રાહત છે. આ ઉપરાંત, દુનિયાભરમાં ચાલી રહેલા જીઓ-પોલિટિકલ ટેન્શનના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જે ચિંતાનો વિષય છે.
2026-27 નો અંદાજ: તમામ પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને, વર્ષ 2026-27 માટે સરેરાશ CPI ફુગાવો 5.0% રહેવાનો અંદાજ છે. જેમાં બીજા ક્વાર્ટર (Q2) માં 4.7%, ત્રીજા ક્વાર્ટર (Q3) માં 5.9% (અહીં મોંઘવારી પીક પર હોઈ શકે છે) અને ચોથા ક્વાર્ટર (Q4) માં 5.5% રહેવાની શક્યતા છે.
આગામી વર્ષ: વર્ષ 2027-28 ના પહેલા ક્વાર્ટર (Q1) માટે ફુગાવો 5.3% રહેવાનો અંદાજ છે.
વર્ષ 2026-27 માટે મુખ્ય ફુગાવો 4.3% રહેવાનો અંદાજ છે, જે ધીમે ધીમે કાબુમાં આવવાની શક્યતા છે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, ખોરાક અને ઇંધણના ભાવના કારણે નજીકના ભવિષ્યમાં મોંઘવારી હજુ થોડી વધી શકે છે, પણ ત્યારબાદ તે ધીમે ધીમે સામાન્ય સ્તર પર પાછી ફરશે તેવી આશા છે.