સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ (CBDT) એ આવકવેરા નિયમો 2026 ના અમલીકરણની જાહેરાત કરી છે, જે 1 એપ્રિલથી અમલમાં આવશે. આવકવેરા કાયદા 2025 સાથે સુસંગત આ નવા સુધારાઓનો મુખ્ય હેતુ કર પાલનને સરળ બનાવવા, કાગળકામ ઘટાડવા અને નવી કર વ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. જોકે, અમલીકરણ માટે ટૂંકા સમયમર્યાદાને કારણે વ્યવસાયો અને કરદાતાઓમાં કેટલીક ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે.
નવા નિયમો હેઠળ, ઉચ્ચ મૂલ્યના વ્યવહારો માટે PAN માહિતી પ્રદાન કરવાની આવશ્યકતાઓમાં નોંધપાત્ર છૂટ આપવામાં આવી છે. હવે નાણાકીય વર્ષમાં ₹10 લાખથી વધુ રકમ જમા કરાવવા અથવા ઉપાડવા માટે PAN ફરજિયાત રહેશે (અગાઉ, આ મર્યાદા દરરોજ ₹50,000 હતી).
વાહનો: મોટર વાહન ખરીદવા માટે PAN મર્યાદા હવે ₹5 લાખ હશે
હોટેલ/ઇવેન્ટ્સ: આતિથ્ય ખર્ચ માટે, હવે ફક્ત ₹1 લાખથી વધુના બિલ માટે PAN જરૂરી રહેશે
નોકરીયાત વર્ગને વર્ષોથી યથાવત રહેલા ભથ્થામાં નોંધપાત્ર રાહત મળી છે. બાળકોના શિક્ષણ ભથ્થાને ₹100 પ્રતિ માસથી વધારીને ₹3,000 પ્રતિ માસ (મહત્તમ બે બાળકો માટે) કરવામાં આવ્યું છે. તેવી જ રીતે, છાત્રાલય ભથ્થું પણ ₹300 પ્રતિ માસથી વધારીને ₹9,000 પ્રતિ માસ કરવામાં આવ્યું છે.
વધુમાં, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, પુણે અને અમદાવાદ જેવા શહેરોને પણ ‘મેટ્રો સિટી’ શ્રેણીમાં સમાવવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે ત્યાં રહેતા કર્મચારીઓને 50 ટકા ઘર ભાડા ભથ્થા (HRA) મુક્તિ મળે છે.
સરકારે નવી કર વ્યવસ્થાને વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે ઘણી નવી જોગવાઈઓ ઉમેરી છે. કર્મચારીઓ હવે પ્રતિ ભોજન ₹200 સુધીના કરમુક્ત ભોજન વાઉચરનો દાવો કરી શકે છે, જે દર મહિને આશરે ₹8,800 જેટલું હોઈ શકે છે. પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, નોકરીદાતાઓ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) પરના કર મૂલ્યાંકનમાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે.
નિયમોના સરળીકરણ છતાં, તેમના તાત્કાલિક અમલીકરણથી કાર્યકારી પડકારો ઉભા થયા છે. કંપનીઓ પાસે પેરોલ સિસ્ટમ્સ અપડેટ કરવા અને TDS ગણતરીઓને સમાયોજિત કરવા માટે ઓછો સમય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે નવી સિસ્ટમ હવે ડિફોલ્ટ વિકલ્પ બની રહી હોવા છતાં, કરદાતાઓએ સ્વિચ કરતા પહેલા તેમની આવક રચનાનું કાળજીપૂર્વક મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ.