આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહેલ પાકિસ્તાન આ દિવસોમાં ભયાનક પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે. શાહબાઝ શરીફની સરકાર વધતી જતી મોંઘવારીને કાબુમાં લેવામાં નિષ્ફળ રહી છે, અને લોકો મૂળભૂત સુવિધાઓ માટે પણ ભૂખે મરતા હોય છે. તાજેતરમાં, રાજ્યની આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થા અંગે ચોંકાવનારા ખુલાસા બહાર આવ્યા છે. AFPના અહેવાલ મુજબ, દેશભરમાં નકલી અને અનૈતિક ડોકટરો મોટા પાયે ફેલાયેલા છે. અહેવાલ મુજબ, લાખો લોકો કાનૂની પરવાનગી વિના દર્દીઓની સારવાર કરી રહ્યા છે.
અહેવાલમાં પાકિસ્તાન મેડિકલ એસોસિએશન અને સિંધ હેલ્થકેર કમિશનના ડેટાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. મેડિકલ એસોસિએશનના જનરલ સેક્રેટરી અબ્દુલ ગફ્ફર શોરોએ જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર પાકિસ્તાનમાં 600,000 થી વધુ નકલી ડોકટરો કાર્યરત છે. તેમણે કહ્યું કે આ વ્યક્તિઓ શરૂઆતમાં ડૉક્ટર સાથે કામ કરે છે, વધુ શીખતા પણ નથી, અને પછી પોતાના ક્લિનિક ખોલે છે.
રોગચાળો સમાપ્તિ
શોરોના મતે, નકલી ડોકટરોને દવાઓના યોગ્ય ડોઝ અને આડઅસરોનું જ્ઞાન હોતું નથી. અયોગ્ય સારવાર દર્દીઓની સ્થિતિ વધુ ખરાબ કરે છે. તેમણે કહ્યું કે આ લોકો સાધનોને યોગ્ય રીતે જંતુરહિત કરતા નથી, ફક્ત તેને પાણીથી ધોઈને ફરીથી ઉપયોગ કરે છે. ઘણી જગ્યાએ, સિરીંજનો ફરીથી ઉપયોગ થાય છે, જેનાથી હેપેટાઇટિસ અને એઇડ્સ જેવા રોગોનું જોખમ વધે છે. તેમણે તેને જાહેર આરોગ્ય રોગચાળો ગણાવ્યો.
દર્દીઓની સ્થિતિ વધુ ખરાબ
ગામના રહેવાસી અલી અહેમદે કહ્યું કે આ વિસ્તારમાં ઘણા ક્લિનિક્સ છે જેમાં કોઈ લાયક ડૉક્ટર નથી. વધુમાં, શિક્ષણના અભાવે, લોકો સાચા અને નકલી ડૉક્ટરો વચ્ચે તફાવત કરી શકતા નથી. તબીબી નિષ્ણાતો કહે છે કે આ સમસ્યા પાકિસ્તાનની પહેલાથી જ નાજુક આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થા પર સીધી અસર કરી રહી છે. કરાચીની સિવિલ હોસ્પિટલના વડા ખાલિદ બુખારીએ કહ્યું કે દેશભરમાંથી દર્દીઓ તેમની હોસ્પિટલમાં આવે છે, જેમની સ્થિતિ નકલી ડૉક્ટરો દ્વારા અયોગ્ય સારવારને કારણે બગડી ગઈ છે. તેમણે કહ્યું કે હોસ્પિટલ પહેલાથી જ ભીડભાડથી ભરેલી છે, અને મોટાભાગના ગંભીર કેસ આ અયોગ્ય સારવારનું પરિણામ છે.
ઉકેલો પણ મુશ્કેલ છે
સિંધ હેલ્થકેર કમિશનના વડા અહસાન કાવી સિદ્દીકીએ સ્વીકાર્યું કે આ સમસ્યાને નિયંત્રિત કરવી સરળ નથી. તેમણે કહ્યું કે સંસાધનો મર્યાદિત છે. જો 25 ક્લિનિક્સ બંધ થાય છે, તો બીજા જ દિવસે 25 નવા ક્લિનિક્સ ખુલે છે. તાજેતરમાં, કરાચીમાં એક બંગલો સીલ કરવામાં આવ્યો હતો જે નોંધણી વિના સંપૂર્ણ સુવિધાયુક્ત હોસ્પિટલ તરીકે કાર્યરત હતો, જેમાં બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકો માટે સઘન સંભાળ એકમો પણ હતા. સિદ્દીકીએ જણાવ્યું હતું કે દેશનો કાયદો અમલીકરણ નબળો છે. કેસ દાખલ થાય છે, પરંતુ આરોપીઓને બીજા જ દિવસે જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવે છે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું હતું કે તપાસ ટીમોને ઘણીવાર ગંભીર સુરક્ષા જોખમોનો સામનો કરવો પડે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં, ટીમોને બંધક બનાવવામાં આવે છે અને ગોળીબાર પણ કરવામાં આવે છે.