વક્ફ બોર્ડ અત્યારે દેશભરમાં સમાચારોમાં છે, તેના વિશે ટી સ્ટોલથી લઈને સંસદ સુધી ચર્ચા ચાલી રહી છે. દરમિયાન, વકફ બિલની રજૂઆત પહેલા તમામ વિપક્ષી દળો એક થઈને તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે, અને તેને પાછું ખેંચવાની પણ માંગ કરવામાં આવી રહી છે. આ સંસદની વાત છે, પરંતુ સામાન્ય લોકોને આ વક્ફ બોર્ડ અને બિલ વિશે વધુ માહિતી નથી, તેથી તેઓ જાણવા માંગે છે કે આ શું છે અને આ બોર્ડ હેઠળ કેટલી સંપત્તિ છે. ચાલો આ પ્રશ્નોના જવાબ જાણીએ..
સૌથી પહેલા આપણે સમજીએ કે, આ વક્ફ બોર્ડ શું છે. આપણે તેને એવી રીતે સમજી શકીએ છીએ કે તે એક ધાર્મિક સંસ્થા અથવા બોર્ડ છે, જે ઇસ્લામિક સિદ્ધાંતો પર ચાલે છે. આમાં ઇસ્લામમાં માનનારા લોકો ઘણા પ્રકારનું દાન આપે છે, જેમાં સૌથી મોટું દાન છે. ધાર્મિક હેતુઓ માટે આપવામાં આવેલ આ દાન વકફની મિલકત છે, જે છેલ્લા ઘણા સમયથી અવિરત ચાલી રહી છે. એટલે કે, ભારત સરકાર પછી વકફ બોર્ડ એકમાત્ર એવી સંસ્થા છે જે સૌથી વધુ જમીન ધરાવે છે. ભારતમાં આ પરંપરા મુઘલ કાળથી ચાલી આવે છે.
વક્ફની માલિકીની તમામ જમીનો કોઈ ને કોઈ ધાર્મિક હેતુ માટે આપવામાં આવી છે. ઉદાહરણ તરીકે, કબ્રસ્તાન, મદરેસા, દરગાહ અને મસ્જિદો માટે જમીન આપવામાં આવી છે. મુઘલ કાળથી દેશના મોટા શહેરોમાં જમીન વકફને આપવામાં આવતી હતી. જેથી તેઓ ઈસ્લામિક હેતુઓ માટે ઉપયોગી થઈ શકે.
વકફ બોર્ડની કુલ સંપત્તિ અંગે અલગ-અલગ પ્રકારના આંકડાઓ સામે આવી રહ્યા છે. કેટલાક આંકડાઓ અનુસાર, વક્ફ પાસે કુલ 9 લાખ એકરથી વધુ જમીન છે. જેની કિંમત 1 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોવાનું કહેવાય છે. વક્ફ એસેટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર બોર્ડ પાસે કુલ 8.72 લાખ સ્થાવર મિલકતો છે. જો કે આ આંકડા વર્ષ 2022માં જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.કેન્દ્ર સરકાર પછી વકફ બોર્ડ દેશની બીજી એવી સંસ્થા છે, જેની પાસે મિલકત તરીકે સૌથી વધુ જમીન છે. આ પછી, કેથોલિક ચર્ચ પાસે સૌથી વધુ જમીન છે, જેમાંથી મોટાભાગની જમીન ફક્ત ધાર્મિક હેતુઓ માટે દાનમાં આપવામાં આવી હતી અથવા ખરીદવામાં આવી હતી.
વાસ્તવમાં, સરકાર વકફ એક્ટ 1995માં ફેરફાર કરવા માટે સુધારો બિલ લાવી રહી છે. સરકારનું કહેવું છે કે તેનો હેતુ વકફ પ્રોપર્ટીનો દુરુપયોગ રોકવાનો છે. ઉપરાંત, આનાથી પારદર્શિતા પણ આવશે. આ સુધારા વિધેયકમાં બિન-મુસ્લિમ અને મહિલા સભ્યોને સમાવવા, મિલકતના સર્વેનો કલેક્ટરના અધિકાર અને વકફના નિર્ણયને હાઈકોર્ટમાં પડકારવાની જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. જો કે આ મામલે મુસ્લિમ સમુદાયનું કહેવું છે કે આ તેમની ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પર મોટો હુમલો છે. તેનાથી વકફ પ્રોપર્ટી પર બોર્ડની સત્તા ઘટી જશે. આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે કે સરકાર આ બિલના બદલામાં વકફમાં પોતાની દખલગીરી વધારવા માંગે છે.
આ પણ વાંચો, Horoscope: આજે ચૈત્ર નવરાત્રીનું પાંચમું નોરતું,આ રાશિના જાતકની આજે ચમકી જશે કિસ્મત