પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણની સફળતા બાદ, હવે કેન્દ્ર સરકાર ડીઝલ વાહનો માટે પણ એક મોટો અને મહત્વનો ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. દેશની ઈંધણની આયાત ઘટાડવા અને સ્વચ્છ ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવાના ભાગરૂપે, સરકાર હવે બાયોફ્યુઅલ કાર્યક્રમના આગામી તબક્કાની તૈયારી કરી રહી છે. આ અંતર્ગત હવે ડીઝલમાં ‘આઇસોબ્યુટેનોલ’ (Isobutanol) નામનું તત્વ ઉમેરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય માર્ગ અને પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીએ આ અંગે એક મોટી જાહેરાત કરતા જણાવ્યું છે કે, ટૂંક સમયમાં ડીઝલમાં 15 ટકા સુધી આઇસોબ્યુટેનોલ ભેળવવાની મંજૂરી આપવા પર કામ ચાલી રહ્યું છે.
સામાન્ય રીતે સવાલ એ થાય કે પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ઉમેરાય છે, તો ડીઝલમાં કેમ નહીં? વૈકલ્પિક ઈંધણ અંગેના ભવિષ્યના રોડમેપની માહિતી આપતાં નીતિન ગડકરીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, ઇથેનોલને સીધું ડીઝલ સાથે ભેળવી શકાતું નથી. આ જ કારણસર તેને એક વ્યવહારુ અને વધુ કાર્યક્ષમ વિકલ્પ તરીકે આઇસોબ્યુટેનોલમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. આઇસોબ્યુટેનોલ ડીઝલનો એક ઉત્તમ વિકલ્પ બની શકે છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્વચ્છ ઈંધણને પ્રોત્સાહન આપીને દેશ માટે ઊર્જા સુરક્ષા હાંસલ કરવાનો છે.
આ નવી ટેકનોલોજી કેટલી સફળ રહેશે તે અંગે વાત કરતા ગડકરીએ જણાવ્યું હતું કે, તેમના મંત્રાલયે 100 ટકા ઇથેનોલ અને આઇસોબ્યુટેનોલ પર બે મોટા જનરેટર સેટ સફળતાપૂર્વક ચલાવીને પરીક્ષણ કર્યું છે. આ સફળતા એ વાતની મોટી સાબિતી આપે છે કે ભવિષ્યમાં આ નવા ઈંધણ પર ચાલી શકે તેવા એન્જિન સરળતાથી વિકસાવી શકાશે. આગામી વર્ષોમાં આ ટેકનોલોજીને મોટા પાયે અપનાવવામાં આવશે.
રસાયણિક પ્રક્રિયાની વાત કરીએ તો, ગેસને કાર્બન મોનોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન ગેસ સાથે મિશ્રિત કરવાથી એક પ્રતિક્રિયા થાય છે, જેમાંથી આઇસોબ્યુટીરાલ્ડીહાઇડ ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે આ એલ્ડીહાઇડમાં હાઇડ્રોજન ઉમેરવામાં આવે છે, ત્યારે શુદ્ધ આઇસોબ્યુટેનોલ તૈયાર થાય છે. વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને તેને ડીઝલમાં ખૂબ જ સરળતાથી ભેળવી શકાય છે.
વાહનચાલકો માટે સૌથી રાહતના સમાચાર એ છે કે આઇસોબ્યુટેનોલમાં ઇથેનોલ કરતાં વધુ ઊર્જા હોય છે. આથી, તેના મિશ્રણથી વાહનની માઇલેજ કે તેના પર્ફોર્મન્સ પર કોઈ જ નકારાત્મક અસર પડતી નથી. ઊલટાનું, જ્યારે ડીઝલમાં 15 ટકા આઇસોબ્યુટેનોલ ઉમેરવામાં આવશે, ત્યારે વાહનમાંથી નીકળતા હાનિકારક ધુમાડા (ઉત્સર્જન) માં મોટો ઘટાડો થશે, જે પર્યાવરણને શુદ્ધ રાખવામાં ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થશે.