ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ જો વધશે તો ભારતમાં રસોઈ ગેસની અછત પણ વધશે. આ સ્થિતિને જોતા સરકારે ઇમરજન્સી પાવરનો ઉપયોગ કરીને દેશની તમામ ઓઇલ રિફાઇનરી કંપનીઓને એલપીજીનું ઉત્પાદન વધારવાનો આદેશ આપ્યો છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, મિડલ ઇસ્ટમાં વધતા તણાવ અને સપ્લાય ચેઇનમાં અવરોધને કારણે ગેસનો પુરવઠો પ્રભાવિત થઈ શકે છે. આ જ ખતરાને જોતા સરકારે ગુરુવારે મોડી રાત્રે આદેશ જારી કર્યો.
આ આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હવે રિફાઇનરી કંપનીઓ તેમની પાસે રહેલા પ્રોપેન અને બ્યુટેનનો ઉપયોગ ફક્ત રસોઈ ગેસ બનાવવા માટે કરશે. એટલે કે આ ગેસનો ઉપયોગ અન્ય કોઈ કામમાં કરવામાં આવશે નહીં.
આદેશ મુજબ, તમામ કંપનીઓએ પ્રોપેન અને બ્યુટેનનો પુરવઠો સરકારી તેલ કંપનીઓ- ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) અને ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) ને કરવો પડશે.
તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દેશના લગભગ 33.2 કરોડ સક્રિય LPG ગ્રાહકો એટલે કે ઉપભોક્તાઓને કોઈપણ અવરોધ વિના ગેસ સિલિન્ડર મળતા રહે.
LPG, પ્રોપેન અને બ્યુટેન શું હોય છે?
LPG: આ લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ છે, જે પ્રોપેન અને બ્યુટેનનું મિશ્રણ હોય છે.
પ્રોપેન/બ્યુટેન: આ હાઇડ્રોકાર્બન વાયુઓ છે, જે ક્રૂડ ઓઇલના રિફાઇનિંગ દરમિયાન નીકળે છે. તેનો ઉપયોગ પ્લાસ્ટિક બનાવવા (પેટ્રોકેમિકલ્સ) અને ઇંધણ બંનેમાં થાય છે.
સરકારના આ નિર્ણયની સીધી અસર પ્રાઈવેટ સેક્ટરની કંપનીઓ, ખાસ કરીને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) પર પડી શકે છે. પ્રોપેન અને બ્યુટેનના ડાયવર્ઝનથી આલ્કાઇલેટ્સના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થશે, જેનો ઉપયોગ પેટ્રોલની ગ્રેડિંગ સુધારવા માટે થાય છે.
ગયા વર્ષે રિલાયન્સે દર મહિને સરેરાશ ચાર આલ્કાઇલેટ્સ કાર્ગોની નિકાસ કરી હતી. આ ઉપરાંત, સરકારે રિફાઇનર્સને એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ હાલ પૂરતું પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદન માટે આ ગેસનો ઉપયોગ ન કરે.
કંપનીઓનો નફો ઓછો થઈ શકે છે
ઇન્ડસ્ટ્રીના નિષ્ણાતો અને ટ્રેડ સોર્સિસનું કહેવું છે કે પ્રોપેન અને બ્યુટેનનો પેટ્રોકેમિકલને બદલે LPG બનાવવામાં ઉપયોગ કરવાથી કંપનીઓના માર્જિન પર અસર પડશે.
હકીકતમાં, પોલીપ્રોપાઈલિન અને આલ્કાઇલેટ્સ જેવા પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો બજારમાં LPGની સરખામણીમાં વધુ સારી કિંમતે વેચાય છે. આવા સંજોગોમાં, સરકારના આ આદેશથી પેટ્રોકેમિકલ કંપનીઓના નફા પર અસર પડી શકે છે.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે ભારતમાં CNG (કમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ) અને PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ) ના ભાવ પણ વધી શકે છે. ઈરાનના ડ્રોન હુમલા બાદ ભારતને ગેસ સપ્લાય કરનાર સૌથી મોટો દેશ કતાર તેના લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) પ્લાન્ટનું ઉત્પાદન રોકી ચૂક્યો છે.
આનાથી ભારત આવતા જહાજોની અવરજવર અટકી ગઈ છે અને સ્થાનિક બજારમાં ગેસના સપ્લાયમાં 40% સુધીનો મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતના 40% LNG (લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ) એટલે કે લગભગ 2.7 કરોડ ટન વાર્ષિક કતારથી જ આયાત કરે છે.
વિદેશથી આવતી LNGને ગેસમાં રૂપાંતરિત કરીને જ CNG અને PNG સપ્લાય કરવામાં આવે છે. તેનો સપ્લાય અટકવાથી સિટી ગેસ કંપનીઓ (CGD) એ ચેતવણી આપી છે કે જો પરિસ્થિતિઓ જલ્દી સુધરશે નહીં, તો CNG અને PNG ના ભાવ વધી શકે છે.
https://www.instagram.com/timenewsguj
https://www.youtube.com/@INTIMENEWSCHANNEL
આ પણ વાંચો:ચાર ધામ યાત્રા માટે રજિસ્ટ્રેશન શરુ થયું, જાણો ઓનલાઈન કેવી રીતે અરજી કરવી