કેન્દ્ર સરકારે અમેરિકાના ટેરિફનો જવાબ આપવાની તૈયારી કરી લીધી છે. આ માટે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST)માં મોટો ફેરફાર કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. તેને ‘GST 2.0 અથવા નેક્સ્ટ જનરેશન GST’ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
શુક્રવારે સ્વતંત્રતા દિવસે લાલ કિલ્લા પરથી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ જાહેરાત કરી હતી. તેમણે તેને દિવાળી ભેટ ગણાવી હતી. તેનો અર્થ એ કે સરકાર સપ્ટેમ્બરમાં GST બેઠક યોજીને આ ફેરફારો કરી શકે છે.
આ મુજબ, હાલમાં GSTમાં 4 ટેક્સ સ્લેબ છે, 5%, 12%, 18% અને 28%. સુધારા પછી, ફક્ત બે સ્લેબ બાકી રહેશે, 5% અને 18%. આને કારણે, માખણ, ફળોના રસ, સૂકા ફળો જેવી 99% વસ્તુઓ જે 12% GSTના દાયરામાં આવે છે તે 5% ના દાયરામાં આવશે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ વસ્તુઓ 7% સસ્તી થશે. તેવી જ રીતે, 28% ટેક્સ બ્રેકેટ હેઠળ આવતી સિમેન્ટ, એસી, ટીવી, ફ્રીજ, વોશિંગ મશીન જેવી 90% વસ્તુઓ 18% સ્લેબમાં આવશે. એટલે કે તે 10% સસ્તી થશે. સરકારે કર દરમાં સ્થિરતા લાવવા અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટની જટિલ સિસ્ટમને સરળ બનાવવા માટે આ પગલું ભર્યું છે.
નાણા મંત્રાલયના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, 2047માં એક સમાન ટેક્સ સ્લેબ હશે. બે સ્લેબ લાવવા એ આ દિશામાં પહેલું પગલું છે. સરકારે GST સુધારાનો આ પ્રસ્તાવ રાજ્યોના નાણામંત્રીઓના જૂથને મોકલ્યો છે. આ જૂથ તેનો અભ્યાસ કરશે. ત્યારબાદ તેને સપ્ટેમ્બરમાં યોજાનારી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં મૂકવામાં આવશે.
નાણા મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે GST સુધારાના ત્રણ મુખ્ય પાયા હશે. પ્રથમ, માળખાકીય સુધારા. આમાં, કર માળખામાં વધુ સુધારો કરવામાં આવશે. બીજું, કર દરોને તર્કસંગત બનાવવું, જેથી આવશ્યક વસ્તુઓ સસ્તી થઈ શકે. ત્રીજું, નવી નોંધણી અને રિફંડને સરળ બનાવવું. આનાથી ઇનપુટ અને આઉટપુટ કર દરોમાં સંતુલન આવશે અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટનો સંચય ઘટશે.