ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાને ‘ડેડ ઈકોનોમી’નો ટોણો મારનારા ટ્રમ્પે મારી પલટી, અમેરિકી બેંકને કહ્યું- ‘ભારત પાસેથી શીખો’

ચીનનો પ્રવાસ કરીને અમેરિકા પાછા ફરેલા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક સમયે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને ડેડ ઈકોનોમી ગણાવી હતી અને હવે ભારોભાર વખાણ કરવા લાગ્યા છે. તેમણે એટલે સુધી કહ્યું કે જો ભારતની જેમ અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક પણ ઓછો વ્યાજ દર રાખત તો તેમની જીડીપી 15 થી 20 ટકા પર પહોંચી શકે તેમ હતી.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ ભારતનું ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે, તેમણે વ્યાજ દર ઓછા રાખ્યા છે જેના કારણે તેમનો જીડીપી 7 ટકા છે. અમેરિકામાં ફેડરલ રિઝર્વ સિસ્ટમને FED કહેવામાં આવે છે. તેનું કામ ફેડરલ ઓપન માર્કેટ કમિટીના માધ્યમથી વ્યાજ દરોને નિયંત્રણમાં રાખવા અને મુદ્રા આપૂર્તિનું હોય છે. ભારતમાં આ જ કામ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા કરે છે.ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકામાં મજબૂત આર્થિક આંકડા આવ્યા બાદ પણ વ્યાજ દર વધારવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે આવું ન થવું જોઈએ. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે જ્યારે પણ અમેરિકી અર્થવ્યવસ્થાના સારા આંકડા સામે આવે છે ત્યારે ફેડ વ્યાજ દર વધારે છે. અમેરિકી ફેડરલ બેંકને શિખામણ આપતા તેમણે વ્યાજ દરોમાં કાપ મૂકવાની અપીલ પણ કરી.
તેમણે કહ્યું કે, સારા આંકડાના દોરમાં વ્યાજ દર ઘટાડવા જોઈએ. કારણ કે તેનાથી અર્થવ્યવસ્થાને ગતિ મળે છે. ભારતનું ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે ભારતમાં વ્યાજ દરો ઓછા છે, આથી ત્યાં જીડીપી પણ 7 ટકા છે. અમેરિકામાં પણ વ્યાજ દર ઘટાડવામાં આવે તો જીડીપી 14થી 20 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.
કમરતોડ મોંઘવારીથી પરેશાન છે અમેરિકા
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે, દુનિયાની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા હોવાના કારણે અમેરિકામાં વ્યાજ દરો ઘણા ઓછા હોવા જોઈએ. પરંતુ તેનાથી ઉલ્ટું થઈ રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આપણા વ્યાજ દર ખુબ વધારે છે, કારણ કે ફેડ રાજકીય પ્રભાવ હેઠળ છે. તેમણે એવું કહી દીધુ કે સેન્ટ્રલ બેંક એક રાજનીતિક સંસ્થાની જેમ કામ કરે છે અને એટલે વ્યાજ દરો ખુબ વધુ છે. ફેડ વ્યાજ દર ઓછા રાખે તો આર્થિક સ્થિતિઓ સારી થઈ જાય. તેનાથી દેશને કરજ ચૂકવવામાં પણ ફાયદો થશે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો આ વાત પર સેન્ટ્રલ બેંક અમલ કરત તો આપણી જીડીપી 4 ટકા ન હોત પરંતુ 15 થી 20 ટકા હોત.
અત્રે જણાવવાનું કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ફેડ સાથે ઘર્ષણ આ કઈ નવું નથી. ટ્રમ્પે અનેકવાર સેન્ટ્રલ બેંકને વ્યાજ દર ઘટાડવાનું કહેલું છે પરંતુ તેમની વાત સાંભળવામાં નથી આવી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 2018માં જેરોમ પોવેલને ફેડ રિઝર્વના ચેરમેન બનાવ્યા હતા. જો કે આમ છતાં વ્યાજ દર ઘટ્યા નહીં. ત્યારબાદ પોવેલ સાથે ટ્રમ્પના સંબંધો એટલા બગડ્યા કે તેમણે ફેડરલ રિઝર્વના હેડક્વાર્ટરની મરમ્મત ઉપર પણ રોક લગાવી હતી.પોવેલનું કહેવું હતું કે બિલ્ડિંગના રિનોવેશનનો ખર્ચો 1.88 અબજ ડોલરથી વધીને 2.46 અબજ ડોલર થઈ ગયો છે. ત્યારબાદ ટ્રમ્પ તેને જોવા માટે પહોંચી ગયા હતા. તેમણે કહ્યું કે પોવેલ ફક્ત પૈસા વેડફે છે. તેમણે પોવેલ વિરુદ્ધ કાનૂની કાર્યવાહીની ધમકી પણ આપી હતી. મે 2026માં પોવેલનો કાર્યકાળ ખતમ થઈ ગયો. જો કે તેઓ સેન્ટ્ર્લ બેંકના બોર્ડ ઓફ ગવર્નન્સમાં સામેલ છે. જ્યારે કેવિન વાર્શ રિઝર્વ બેંકના ચેરમેન છે.