10 લાખ ટન ડ્યૂટી ફ્રી ખાંડની આયાતને કેંદ્ર સરકારની મંજૂરી

તહેવારોની સિઝન પહેલા સરકારે ખાંડના વધતા ભાવોને નિયંત્રિત કરવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. વિદેશ વેપાર મહાનિર્દેશાલય (DGFT) એ ગુરુવારે એક જાહેરનામું બહાર પાડીને કાચી ખાંડની આયાત પરની ડ્યુટી કેપને હંગામી ધોરણે હટાવી દીધી છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી ખાંડના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે. ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં, છૂટક ખાંડના ભાવ ₹48 થી ₹50 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયા હતા, જ્યારે જથ્થાબંધ ભાવ ₹4,750 થી ₹4,800 પ્રતિ ક્વિન્ટલ વચ્ચે હતા.

હવે, 31 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી, દેશમાં કોઈપણ આયાત ડ્યુટી વગર 10 લાખ ટન કાચી ખાંડની આયાત કરવામાં આવશે. આ મુક્તિ ટેરિફ રેટ ક્વોટા (TRQ) હેઠળ આપવામાં આવી છે, જેનો અર્થ છે કે આ સુવિધા ફક્ત ચોક્કસ જથ્થા માટે જ ઉપલબ્ધ રહેશે, જે પછી જૂની ડ્યુટી લાગુ ટેરિફમાં પાછી આવશે.

અગાઉ, આયાત નીતિ મફત હતી, પરંતુ કોઈ ખાસ શરતોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. હવે, આ નીતિ મફત રહેશે, જેમાં 31 ઓક્ટોબર, 2026 સુધી 1 મિલિયન મેટ્રિક ટનનો ડ્યુટી-ફ્રી ટેરિફ રેટ ક્વોટા ઉમેરવામાં આવશે.

એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન ધારકો માટે એક વખતની તક

જે કંપનીઓને TRQ યોજના હેઠળ પહેલાથી જ એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન જારી કરવામાં આવ્યું છે તેમને એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન યોજનામાંથી TRQ યોજનામાં તેમના અધિકૃતતાઓને રૂપાંતરિત કરવાનો એક વખતનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. આ વિકલ્પ સૂચના તારીખથી ખરેખર આયાત કરાયેલ કાચી ખાંડના જથ્થા માટે ઉપલબ્ધ રહેશે. આમાં તે કાચી ખાંડમાંથી ઉત્પાદિત શુદ્ધ ખાંડ અને તે કાચી ખાંડમાંથી ઉત્પાદિત ત્યારબાદ શુદ્ધ ખાંડનો સમાવેશ થશે.

આ છૂટ મફત નથી. આ ફેરફાર માટે, કંપનીઓએ આયાત સમયે મળેલી GST મુક્તિ ચૂકવવી પડશે. વધુમાં, શરત એ છે કે આયાતી કાચી ખાંડમાંથી ઉત્પાદિત શુદ્ધ ખાંડ 31 ઓક્ટોબર, 2026 સુધીમાં ફક્ત સ્થાનિક બજારમાં વેચવી આવશ્યક છે. આનો અર્થ કંઈક સરળ છે. અગાઉ, બંદર-આધારિત રિફાઇનરીઓને ડ્યુટી-ફ્રી કાચી ખાંડ આયાત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, શરત એ હતી કે તેઓ સમાન માત્રામાં શુદ્ધ ખાંડ નિકાસ કરે. હવે, સરકાર આ ખાંડને નિકાસ કરવાને બદલે સ્થાનિક બજારમાં વાળવા માંગે છે, જેનાથી તાત્કાલિક પુરવઠો વધે છે.

DGFT જાહેર નોટિસ દ્વારા TRQ લાગુ કરવાની અને એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશનથી TRQ માં રૂપાંતરિત કરવાની સમગ્ર પ્રક્રિયા અલગથી જાહેર કરશે. આમાં કોણ આયાત કરી શકશે, ક્વોટા કેવી રીતે વિતરિત કરવામાં આવશે, અરજી કરવાની અંતિમ તારીખ અને મિલોને કેટલી રકમ મળશે તે શામેલ છે. 

કોલ્હાપુરમાં જથ્થાબંધ ભાવ ઓગસ્ટની શરૂઆતથી લગભગ 20% વધ્યા છે, જે પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹5,350 ના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયા છે! રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ખાંડ ઉત્પાદક અને સૌથી મોટો ગ્રાહક છે. જો આ આયાત થાય છે, તો લગભગ દસ વર્ષમાં પહેલી વાર ભારત વિદેશથી ખાંડની આયાત કરશે.

મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં ઓછા વરસાદે આગામી સિઝનના ઉત્પાદન પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. બીજું એક મોટું કારણ ઇથેનોલ છે. સરકારના બ્લેંડિંગ પ્રોગામને કારણે, શેરડી અને ખાંડનો મોટો હિસ્સો ઇથેનોલ ઉત્પાદન તરફ વાળવામાં આવી રહ્યો છે, જેના કારણે બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતામાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. સરકાર ખાંડનું ઉત્પાદન વધારવા માટે ઓક્ટોબરમાં શરૂ થતી સિઝનમાં ઇથેનોલ માટે વપરાતા શેરડી પર પ્રતિબંધ લાદવાનું પણ વિચારી રહી છે. ત્રીજું કારણ તહેવારો છે. ગણેશ ચતુર્થી, દશેરા અને દિવાળી એક પછી એક આવતા રહે છે અને આ સમય દરમિયાન મીઠાઈઓ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને ઘરેલું વપરાશ ઝડપથી વધે છે.